Responsive image

Νέα & Εκδηλώσεις Δελτία Τύπου

Νέα & Εκδηλώσεις Δελτία Τύπου  

21 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων

21/3/2016

Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων

21 Μαρτίου 1960. Η αστυνομία του καθεστώτος Apartheid, στη Νότια Αφρική, δολοφονεί εν ψυχρώ 70 φοιτητές στην πόλη Sharpeville, στη διάρκεια ειρηνικής διαμαρτυρίας κατά του καθεστώτος. Το καθεστώς Apartheid στηρίχθηκε σε ένα σύστημα φυλετικού διαχωρισμού, θεσμοθετώντας τον περιορισμό των δικαιωμάτων της πλειοψηφίας του μαύρου πληθυσμού και διασφαλίζοντας τη διατήρηση σε θέση εξουσίας μιας μικρής μειοψηφίας λευκών.

Έξι χρόνια αργότερα, το 1966, σε ανάμνηση εκείνης της δολοφονίας, η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε την 21η Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων (International Day for the Elimination of Racial Discrimination).

Ο φυλετικός ρατσισμός, προχωρώντας πέρα από την απλή διαπίστωση της ύπαρξης διαφορετικών φυλών, χρησιμοποίησε τις βιολογικές διαφορές μεταξύ τους και τις ανήγαγε σε ποιοτικά κριτήρια ταξινόμησης φυλών και εθνοπολιτισμικών ομάδων, ζητώντας, ουσιαστικά, να διασφαλίσει την κατασκευή μιας πραγματικότητας, στην οποία μία φυλή αναγορεύεται «καλύτερη» από τις υπόλοιπες, αποκτώντας έτσι το δικαίωμα να κυριαρχεί επί των υπολοίπων. Έτσι, η «ανισότητα» των ανθρώπινων φυλών αποτέλεσε διαχρονικά -και κυρίως στα χρόνια της αποικιοκρατίας- το επιχείρημα που νομιμοποίησε μια σειρά από πράξεις που παραβίασαν ανθρώπινα δικαιώματα για τη ζωή και την ελευθερία. Και ο εθνοκεντρισμός του Δυτικού Κόσμου φέρει σημαντικό μερίδιο ευθύνης σ’ αυτό.

ΣΣήμερα, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι μετακινήσεις των πληθυσμών και η αλληλεπίδραση των πολιτισμών έχουν συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου χωριού, παραμένουν ισχυρές στερεοτυπικές αντιλήψεις σχετικά με την ανωτερότητα ή την κατωτερότητα φυλών και πολιτισμών. Και οι αντιλήψεις αυτές συχνά οδηγούν σε φαινόμενα ξενοφοβίας και μισαλλοδοξίας, σε φυλετικές διακρίσεις.

Στην εποχή μας συνεχίζει να αποτελεί ευθύνη όλων η αναγνώριση και η αποδοχή της ετερότητας, όποια μορφή και αν αυτή έχει. Συνεχίζει να αποτελεί ευθύνη όλων η προστασία της ανθρώπινης ζωής, των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η διασφάλιση ενός κόσμου με ίδια δικαιώματα για όλες και όλους, ανεξαρτήτως φυλής, γλώσσας, θρησκείας, πολιτισμού. Και ακόμη περισσότερο αποτελεί συλλογική ευθύνη όλων μας η στηλίτευση κάθε πράξης ή σκέψης που αξιολογεί συγκριτικά φυλές, πολιτισμούς, ανθρώπους. Όλοι διαφορετικοί. Όλοι ίσοι.

Καθ. Στέφανος Γκρίτζαλης
Πρύτανης Πανεπιστήμιο Αιγαίου